2 juli 2026 – Wat zijn de effecten voor gemeenten van het Verkennend Gesprek in termen van kosten en extra instroom naar voorzieningen? Dat was de vraagstelling van een recent onderzoek dat wij hebben uitgevoerd op verzoek van Zilveren Kruis in het kader van Mentale Gezondheidsnetwerken. Meer specifiek was de vraag:
- Wat zijn de kosten voor het voeren van het Verkennend Gesprek en de vervolgstap?
- Wat is de verwachte extra instroom naar gemeentelijke voorzieningen?
- Wat zijn mogelijk te vermijden kosten zoals medische zorg, voorzieningen vanuit sociaal domein of voor werk & inkomen?
Good2Consult heeft in 2025 onderzoek gedaan in een drietal regio’s om de eerste effecten van het Verkennend Gesprek voor het sociaal domein inzichtelijk te maken. Deze nieuwe manier van sociaal verwijzen wordt momenteel landelijk uitgerold. In dit artikel ga ik in op deze vragen.
Hoe hebben we dit onderzocht?
We hebben case evaluaties laten maken van 172 Verkennende Gesprekken met inwoners in 3 MGN regio’s. Zij zijn doorverwezen door hun huisarts of praktijkondersteuner wanneer iemand zowel mentale klachten als problemen op andere levensdomeinen heeft. Zorg of ondersteuning door uitsluitend de GGZ òf het sociaal domein kan dan te eenzijdig of niet passend zijn. GGZ professionals en sociaal werkers hebben met de inwoners gesproken en gezocht naar passende oplossingen zoals: een inhoudelijk advies voor de juiste behandeling, praktische hulp en advies, of het vinden van een activiteit of tijdsbesteding. Dit gesprek draagt bij aan hun mentaal welbevinden, dagelijks functioneren, of kwaliteit van leven.
Financieel effect
Kosten voor gemeenten van het Verkennend Gesprek en de geadviseerde vervolgstap in het Sociaal Domein bedroegen in dit onderzoek 105 duizend euro. Bij 172 gesprekken is dat gemiddeld 615 euro per persoon. Het voeren van de gesprekken via een sociaal werker of ervaringsdeskundige kostte in totaal 23 duizend euro. En er werd 48 duizend euro geadviseerd aan inzet van algemene voorzieningen vanuit welzijn (individueel trajecten en groepswerk), en nog eens 34 duizend euro aan maatwerkvoorzieningen (Wmo, Jeugd, Participatie).
Te vermijden kosten
Indien al deze inwoners gebruik maken van het advies – en de vervolgstap effectief is – kan op termijn mogelijk 128 duizend euro aan inzet via het sociaal domein worden vermeden.
Uitkomst van het gesprek
Interessant is om te kijken naar welk advies is gegeven in het Verkennend Gesprek ten aanzien van wel of geen GGZ behandeling. In deze meting kwam naar voren dat bijna 53% een GGZ behandeling is geadviseerd, en bij 47% de conclusie was dat een GGZ behandeling (voorlopig) geen logisch verwijzing was. Dat is immers ook het doel van het gesprek, namelijk om te kijken wat de vraag van de inwoner is, en welke oplossing daarbij past. Bij verwijzing naar het Verkennend Gesprek gaat het om een vermoeden van mentale klachten en andere onderliggende problematiek, die tot de klachten leidt of daaraan bijdraagt.
Wat vervolgens ook in beeld kwam is dat 43% het aanbod kreeg om advies en ondersteuning via het sociaal domein te gebruiken. Dat kan een individueel traject met een sociaal werker zijn (24%), een groepsactiviteit of cursus (13%), of het aanvragen van een maatwerkvoorziening via de gemeente (6%).
Onderstaand schema geeft dit weer. De situatie voorafgaand aan het verkennend gesprek; In hoeverre van voorliggende of maatwerk voorzieningen gebruikt werd gemaakt door de inwoner; Het advies mbt GGZ behandeling; En het advies over een passende vervolgstap in het sociaal domein die kan helpen om de problematiek en mentale effecten te verminderen.
Alle cijfers op een rij
Download de flyer met een korte samenvatting van de onderzoeksresultaten.
Voor meer informatie of het volledige rapport kunt u contact opnemen met Marc Vos via 040-304 60 91 of marc@good2consult.com
Wat betekent het voor de inwoner?
Lees ons vorige artikel over hoe het Verkennend Gesprek de inwoner meer inzicht geeft.